Khi một bên mặt không còn cử động theo ý muốn, phẫu thuật tái tạo có thể giúp bạn nhắm mắt, mỉm cười và biểu lộ cảm xúc tự nhiên hơn trong cuộc sống hằng ngày.
Liệt mặt là tình trạng một phần hoặc toàn bộ cơ một bên mặt mất khả năng cử động, do dây thần kinh mặt (dây thần kinh điều khiển các cơ biểu lộ cảm xúc) bị tổn thương hoặc hoạt động kém. Có nhiều nguyên nhân và nhiều mức độ khác nhau, nên không phải ai cũng cần cùng một cách điều trị. Buổi tư vấn giúp bác sĩ của bạn xác định nguyên nhân, mức độ và thời điểm phù hợp.
Mọi việc bắt đầu bằng một buổi tư vấn kỹ lưỡng. Bác sĩ của bạn sẽ hỏi về nguyên nhân và thời gian liệt, thăm khám từng nhóm cơ mặt, và có thể đề nghị thêm các thăm dò như đo điện cơ (kiểm tra hoạt động điện của cơ và thần kinh) hoặc chẩn đoán hình ảnh. Mục tiêu là hiểu rõ tổn thương nằm ở đâu và cơ mặt còn lại khả năng phục hồi đến mức nào.
Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ trao đổi với bạn về hướng điều trị phù hợp. Phẫu thuật tái tạo liệt mặt không phải một kỹ thuật duy nhất, mà là một nhóm phương pháp được lựa chọn theo từng trường hợp. Tùy tình trạng, hướng xử trí có thể là nối hoặc ghép dây thần kinh, chuyển một nhánh thần kinh lành sang vùng liệt, chuyển cơ để tạo lại cử động, hoặc các thủ thuật hỗ trợ giúp nhắm mắt và nâng đỡ khuôn mặt.
Hầu hết các can thiệp loại này được thực hiện dưới gây mê toàn thân (bạn ngủ hoàn toàn trong suốt cuộc mổ), tuy nhiên loại vô cảm cụ thể phụ thuộc vào phương pháp và sẽ được bác sĩ gây mê trao đổi trước. Thời gian mổ thay đổi nhiều tùy kỹ thuật.
Trong khi mổ, bác sĩ làm việc tỉ mỉ ở vùng có cấu trúc thần kinh nhỏ và tinh tế, thường dưới kính hiển vi phẫu thuật khi cần nối thần kinh hoặc mạch máu. Sau mổ, một phần lớn kết quả đến dần theo thời gian khi thần kinh hoặc cơ được tái tạo bắt đầu hoạt động, và vật lý trị liệu thường đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.
Điều quan trọng nhất cần hiểu là phẫu thuật tái tạo liệt mặt hướng tới cải thiện, không phải khôi phục nguyên trạng. Phục hồi cử động thần kinh diễn ra chậm và mức độ khác nhau ở mỗi người. Bác sĩ của bạn sẽ nói rõ những gì kỹ thuật được chọn có thể và không thể làm trong trường hợp của bạn.
Hồi phục sau phẫu thuật tái tạo liệt mặt diễn ra theo hai nhịp: lành vết mổ trong vài tuần đầu, và phục hồi chức năng cử động trong nhiều tháng sau đó. Các mốc dưới đây là khoảng thời gian tham khảo chung; lịch trình thực tế của bạn do bác sĩ đưa ra dựa trên kỹ thuật đã thực hiện.
Mọi phẫu thuật đều có rủi ro, và can thiệp ở vùng mặt có những điểm cần lưu ý riêng. Bác sĩ của bạn sẽ trao đổi thẳng thắn về các nguy cơ liên quan đến kỹ thuật cụ thể trước khi bạn quyết định.
Tại Bệnh Viện Thẩm Mỹ Tạo Hình Thế Giới Đẹp, các trường hợp liệt mặt được tiếp cận như một vấn đề vừa chức năng vừa thẩm mỹ. Bác sĩ của bạn dành thời gian tìm hiểu nguyên nhân, đánh giá từng nhóm cơ và mục tiêu riêng của bạn trước khi đề xuất hướng điều trị, thay vì áp dụng một công thức chung cho mọi người.
Vì những can thiệp này thường liên quan đến cấu trúc thần kinh tinh tế và có thể cần nhiều giai đoạn, chúng tôi chú trọng việc trao đổi rõ ràng về những gì có thể đạt được, đồng hành cùng bạn qua quá trình hồi phục, và phối hợp vật lý trị liệu khi cần để bạn có cơ hội phục hồi tốt nhất trong khả năng của trường hợp mình.
Bạn sẽ không cảm thấy đau trong lúc mổ vì được vô cảm. Sau mổ thường có khó chịu và sưng ở vùng can thiệp; bác sĩ sẽ kê thuốc giảm đau và hướng dẫn cách chăm sóc để bạn dễ chịu hơn.
Có, bất kỳ phẫu thuật nào cũng để lại sẹo. Bác sĩ thường cố gắng đặt đường mổ ở vị trí kín đáo nhất có thể tùy kỹ thuật. Mức độ sẹo còn phụ thuộc vào cơ địa lành da của bạn.
Thời gian nghỉ thay đổi tùy phương pháp và tính chất công việc. Nhiều người trở lại sinh hoạt nhẹ trong khoảng một đến hai tuần, nhưng bác sĩ của bạn sẽ đưa ra mốc cụ thể hơn cho trường hợp của bạn.
Mục tiêu là cải thiện cử động và sự cân đối, giúp các biểu cảm trông tự nhiên hơn. Tuy nhiên kết quả là phục hồi từng phần, không phải trở lại y như trước, và mức độ khác nhau ở mỗi người.
Với các kỹ thuật liên quan đến thần kinh hoặc cơ, cử động thường xuất hiện dần trong khoảng nhiều tháng chứ không ngay sau mổ. Đây là quá trình cần thời gian và sự kiên nhẫn.
Tuổi không phải là yếu tố quyết định duy nhất. Điều quan trọng hơn là nguyên nhân liệt, thời gian đã liệt, tình trạng cơ mặt và sức khỏe tổng thể của bạn. Buổi tư vấn sẽ giúp đánh giá điều này.
Tùy trường hợp. Một số tình huống cần nhiều giai đoạn để đạt mục tiêu chức năng và thẩm mỹ. Bác sĩ sẽ trao đổi với bạn về kế hoạch dự kiến ngay từ đầu.
Không phải lúc nào cũng nên. Nhiều trường hợp liệt mới khởi phát còn khả năng tự hồi phục và cần theo dõi, điều trị nội khoa trước. Thời điểm can thiệp là một phần quan trọng của buổi tư vấn.
Trong nhiều trường hợp, vật lý trị liệu giúp tập lại vận động cơ mặt và hỗ trợ quá trình phục hồi. Bác sĩ sẽ cho bạn biết liệu điều này có phù hợp với kế hoạch của bạn không.
Khó nhắm mắt là một mối quan tâm thường gặp và quan trọng vì nó ảnh hưởng đến việc bảo vệ mắt. Có những thủ thuật hỗ trợ giúp cải thiện khả năng nhắm mắt; bác sĩ sẽ đánh giá và trao đổi hướng phù hợp với bạn.
Bước tiếp theo nên là một cuộc trò chuyện — hãy đặt lịch tư vấn.
Nội dung trên trang chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa. Kết quả phẫu thuật khác nhau ở mỗi người.